Santiago Mitre

 

Δεδομένου ότι ο ίδιος δεν υπήρξατε φοιτητής σε δημόσιο πανεπιστήμιο και δεν συμμετείχατε σε κάποια φοιτητική παράταξη, τι σας ενέπνευσε προκειμένου να γράψετε την ιστορία του "Φοιτητή";

Το πρώτο που είχα στο μυαλό μου ήταν το δημόσιο πανεπιστήμιο του Μπουένος Άιρες (UBA), ένα τεράστιο και πολύ σημαντικό ίδρυμα για όσους ζουν στο Μπουένος Άιρες. Ήθελα λοιπόν να γράψω μια ιστορία που να εξελίσσεται εκεί, μιας και δεν υπήρχαν αρκετές σύγχρονες ταινίες που να έχουν ασχοληθεί μαζί του. Και το δεύτερο, ήταν να εξερευνήσω το πώς μπορεί κάποιος να βρει τη θέση του, να ανακαλύψει τι θέλει να κάνει στην υπόλοιπη ζωή του. Έτσι, άρχισα να σκέφτομαι αυτό τον χαρακτήρα που στην αρχή δεν ξέρει τι θέλει, αρχίζει μια καριέρα, μετά μια δεύτερη, ενώ το μόνο που πραγματικά τον ενδιαφέρει είναι να πηγαίνει σε πάρτι, να γνωρίζει κορίτσια... Μέχρι που κάποια στιγμή, κι επειδή η πολιτική στα πανεπιστήμια είναι τόσο σημαντική, είχα την έμπνευση να βάλω αυτόν τον αρχικά αδιάφορο τύπο να εμπλακεί με την πολιτική, στην οποία ανακαλύπτει ότι έχει χάρισμα. Κι εκεί με ενδιέφερε να προσπαθήσω να αναδείξω τι είναι τελικά στις μέρες μας σημαντικότερο στην πολιτική. Η γοητεία, η ικανότητα να σαγηνεύεις τους ανθρώπους ή η ιδεολογία. Κι έτσι η ιδέα της ενασχόλησης με την πολιτική αναπτύχθηκε και άρχισα να πιστεύω ότι μιλώντας για την πολιτική στο πανεπιστήμιο, ήταν το ίδιο με οποιοδήποτε άλλο μέρος στη χώρα. Χρησιμοποίησα λοιπόν το πανεπιστήμιο σαν ένα μικρόκοσμο της πολιτικής σε πραγματική κλίμακα. Έτσι, το πρώτο μισό της ταινίας είναι επικεντρωμένο στο πανεπιστήμιο και τις ιδιαιτερότητές του και στη συνέχεια «ανοίγει», γίνεται ας πούμε πιο παγκόσμιο, προκειμένου να γίνει αυτή η σύνδεση. Δεν αναφέρεται λοιπόν μόνο στο πανεπιστήμιο, αλλά στην πολιτική οπουδήποτε και γι' αυτό κατά τη γνώμη μου η ταινία λειτουργεί με οποιοδήποτε κοινό θεατών, όχι μόνο στην αργεντινή, υπάρχει αυτό το στοιχείο στην ιστορία που μπορεί να μεταφραστεί παντού. Δεν αναφέρεται αποκλειστικά στο πανεπιστήμιο αλλά σε κάθε ίδρυμα και όχι μόνο στην Αργεντινή αλλά σε κάθε χώρα.

Αν καταλαβαίνω καλά, είστε απογοητευμένος απ' την πολιτική σήμερα.

Αισθάνομαι περισσότερο ότι κριτικάρω τον τρόπο που ασκείται η πολιτική στις μέρες μας, όχι την ίδια την πολιτική. Ο χαρακτήρας μου μαθαίνει με τον λάθος τρόπο την ενασχόληση με την πολιτική, στο τέλος όμως αφυπνίζεται. Πιστεύω ότι είναι μια ταινία που μιλά για την πολυπλοκότητα του να ασκείς πολιτική, την πολυπλοκότητα της εξουσίας, αλλά δεν είναι ενάντια στην πολιτική γενικά. Πολλοί θεωρούν ότι το να ασκείς κριτική στην πολιτική σημαίνει ότι είσαι εναντίον της, ισχύει όμως το αντίθετο. Είναι τόσο σημαντική που ακόμα κι όταν δεν μιλάς γι' αυτήν, ακόμα και τότε πολιτική κάνεις. Και μπορεί η ταινία μου να είναι σκληρή απέναντι στους τρόπους άσκησης της πολιτικής που παρουσιάζει, στο τέλος όμως νομίζω ότι ο θεατής αισθάνεται την ανάγκη να εμπλακεί πιο ενεργά, προκειμένου να αλλάξει τα πράγματα.

Στο ίδιο το πανεπιστήμιο του Μπουένος Άιρες και σε άλλα που πιθανόν προβλήθηκε ο "Φοιτητής" τι αντιδράσεις υπήρξαν;

Δέχτηκε μια κάποια πολεμική στα πανεπιστήμια και σε άλλα πολιτικά περιβάλλοντα, συζητούσαμε μετά την προβολή της ταινίας και κάποιοι τη μίσησαν, αλλά ξέρεις, μιλάμε για πολιτική, την τέχνη της διαφωνίας. Υπήρξαν έντονες συζητήσεις, κάποιοι θεατές φώναζαν αλλά εγώ το βρήκα πολύ ενδιαφέρον κι ήθελα πάρα πολύ να συμβεί. Πιστεύω ότι ο "Φοιτητής" μπορεί να ιδωθεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, πρόκειται για καλό υλικό που μπορεί να δημιουργήσει συζητήσεις μεταξύ πολιτικοποιημένων ανθρώπων και όντως, άνθρωποι από διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες χρησιμοποίησαν την ταινία για να τονίσουν διαφορετικά πράγματα. Οι Τροτσκιστές, οι Εθνικιστές, οι οποίοι στην Αργεντινή δεν εκφράζουν τη δεξιά, θα λέγαμε ότι είναι με τον Περονισμό, οι Σοσιαλδημοκράτες... Είναι ενδιαφέρον το ότι κάθε πολιτική ομάδα χρησιμοποίησε την ταινία στα συνέδριά της, στις συνελεύσεις της.

Δυο χρόνια μετά την ολοκλήρωση της ταινίας σας, με συμμετοχή σε περισσότερα από 40 φεστιβάλ, πάνω από 30 βραβεία και υποψηφιότητες σε όλο τον κόσμο και σημαντική εμπορική επιτυχία στην Αργεντινή, ο "Φοιτητής" συνεχίζει να προβάλλεται σε αρκετές χώρες και ξεκινά και στην Ελλάδα...

Είμαι βέβαια πολύ ευχαριστημένος και φυσικά δεν περίμενα όλες αυτές τις επιτυχίες. Είναι μια πολύ μικρή ταινία, πολύ ανεξάρτητη, για να καταλάβετε κόστισε μόλις 20.000 δολάρια και γυρίστηκε με τη βοήθεια πολλών φίλων, οπότε το κύριο μέλημά μας όταν ξεκινούσαμε, ήταν να καταφέρουμε να την ολοκληρώσουμε. Ευτυχώς τα καταφέραμε, την στείλαμε σε φεστιβάλ και αργότερα, είχε μεγάλη επιτυχία στην Αργεντινή, σε ένα πολύ μικρό κύκλωμα διανομής βέβαια, οπότε μετατράπηκε σε θέμα συζήτησης, έγινε δημοφιλής. Τα φεστιβάλ και τα βραβεία βοήθησαν στη διανομή της σε άλλες χώρες. Είμαι αρκετά έκπληκτος αλλά και πολύ χαρούμενος, ξέρεις, μια τέτοια ταινία, η πρώτη μου ταινία μάλιστα, να έχει τέτοια επιτυχία, είναι μοναδική εμπειρία.

Τις μέρες που βρέθηκε στην Αθήνα, ο Σαντιάγο Μίτρε δέχτηκε και μια καλή είδηση από τη χώρα του: η νέα του δουλειά, μια πειραματική ταινία για το χορό, σημείωσε σημαντική επιτυχία στο μικρό κύκλωμα διανομής στη χώρα του και τώρα είναι πανέτοιμος για την επόμενη, "La Patota" (Η Συμμορία), «ένα κοινωνικό θρίλερ που μιλά για μια νεαρή ακτιβίστρια δικηγόρο που εργάζεται στις κοινωνικές υπηρεσίες, μια ιδεολόγο που εργάζεται σε μια πολύ φτωχή περιοχή κοντά στα βόρεια σύνορα της Αργεντινής με την Παραγουάη και η οποία θα υποστεί βιασμό από μια συμμορία εφήβων. Στην πορεία, αναγνωρίζει κάποιους απ' τους βιαστές της και - αντί να αλλάξει γνώμη - γίνεται ακόμα πιο ενεργή και αφιερωμένη στο σκοπό της. Είναι το αντίθετο του "Φοιτητή", είναι μορφωμένη, γνωρίζει πολλά για τις πολιτικές ιδέες, είναι αφοσιωμένη στην ιδεολογία της και θα δούμε πώς αυτή η ιδεολογία ισχυροποιείται μετά την τρομερή επίθεση που δέχεται. Ο Ρόκε απ' την άλλη, ο «φοιτητής», δεν ενδιαφέρεται πραγματικά για την πολιτική, είναι απλά ικανοποιημένος που μπορεί να την ασκήσει, μπορεί να γίνει δημοφιλής. Είναι επικίνδυνος, ατομικιστής. Υπάρχουν πολλοί που σκέφτονται έτσι, ότι η πολιτική είναι σαν οποιαδήποτε άλλη δουλειά στην οποία μπορείς να κάνεις καριέρα και οι περισσότεροι που βρίσκονται σήμερα στην εξουσία σκέφτονται ακριβώς αυτό, την καριέρα».

Υπάρχει κάποιος τρόπος να αλλάξει αυτό;

Ζούμε σε μια εποχή μετάβασης. Δεν έχουμε βρει τον τρόπο άσκησης της πολιτικής που να ανταποκρίνεται στους καιρούς μας, αλλά πιστεύω ότι αυτό θα συμβεί σύντομα. Το βλέπεις παντού, υπάρχουν δυνατά κοινωνικά κινήματα που γιγαντώνονται, όπως αυτά που είδαμε στην Αθήνα, στη Χιλή, στις ΗΠΑ με το Occupy Wall Street και κυρίως στη Μέση Ανατολή. Νιώθω ότι είμαστε σε διαδικασία μετάβασης και αλλαγής. Δεν ξέρουμε ακόμα προς τα πού να πάμε, οπότε τα πράγματα είναι χαοτικά, δεν λειτουργούν, αισθάνομαι ωστόσο το πνεύμα της αλλαγής. Η ταινία μου μιλάει γι' αυτή την χρεοκοπία, δεν δίνει απαντήσεις, λέει όμως ότι χρειάζεται να αγωνιστούμε για να βρούμε τον τρόπο.

Και το χρέος της τέχνης;

Νομίζω πως βοηθάει προκαλώντας συζητήσεις. Ελπίζω οι θεατές να δουν την ταινία και να σκεφτούν για το θέμα που παρουσιάζει. Αυτό είναι το ζητούμενο του κινηματογράφου, να σε κάνει να σκεφτείς, όχι να αλλάξει κάτι. Για μένα ήταν σημαντικό που ο "Φοιτητής" προκάλεσε συζητήσεις μεταξύ νέων ανθρώπων στην Αργεντινή, μιας και στις μέρες μας δεν ασχολούνται και τόσο πολύ με την πολιτική, δεν συμμετέχουν, δεν παθιάζονται.

! O Santiago Mitre είναι σκηνοθέτης. Ο Γιάννης Δηράκης είναι δημοσιογράφος και η συνέντευξη έχει δημοσιευθεί στο sevenart.gr

 

 

 

 

Back to top
Back to top