ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ - ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

 Παρατήρηση των φαινομένων – Συμμετοχή.

Η παρατήρηση των φαινομένων, μπορεί να είναι άμεση η έμμεση. Και με τις λέξεις “έμμεση παρατήρηση” εννοώ τη γνώση που αποκτούμε από τις εμπειρίες της παρατήρησης των άλλων. Για παράδειγμα αναφέρω την παρατήρηση του μικρόκοσμου, δηλαδή την μελέτη των σωματιδίων που αποτελούν την ύλη και γίνεται με ειδικές συσκευές που μόνο εξειδικευμένοι επιστήμονες και τεχνικοί έχουν προσπέλλαση. Οι επιστήμονες που παρατηρούν την συμπεριφορά των σωματιδίων του μικρόκοσμου, διεπίστωσαν ένα φαινόμενο που δεν έχουν εξηγήσει ακόμα. Ότι τα σωματίδια συμπεριφέρονται διαφορετικά όταν τα παρατηρούν και διαφορετικά όταν δεν τα παρατηρούν. Δηλαδή όταν κάνουν ένα πείραμα με σωματίδια, παίρνουν ορισμένα αποτελέσματα. Όταν επαναλάβουν το ίδιο πείραμα αλλά παρατηρούν τα σωματίδια κατά την διάρκεια του πειράματος, παίρνουν διαφορετικά αποτελέσματα. Τα σωματίδια δείχνουν να γνωρίζουν ότι κάποιος τα παρατηρεί ή όχι, και προσαρμόζουν την συμπεριφορά τους ανάλογα. (Βλέπε Lectures on Physics Vol. III. R. Feynman. Σελίδα 1-6 και Κβαντική Φυσική και Πραγματικότητα. John Gribbin. Σελίδα. 219-227)
Αρχικά το φαινόμενο αυτό ερμηνεύτηκε σαν αδυναμία του πειράματος. Περισσότερα και τελειότερα πειράματα όμως έδειξαν ότι: “Η πράξη της παρατήρησης ενός πράγματος το αλλάζει και ότι οι παρατηρητές είναι κατά μία απολύτως πραγματική έννοια μέρος του πειράματος.” Η έννοια της παρατήρησης γίνεται με τον τρόπο αυτό παρατήρηση και συμμετοχή. Ο παρατηρητής συμμετέχει και επηρεάζει το σύστημα που παρατηρεί.

paste24

ΣΧΗΜΑ (1)

Στό σχήμα (1) μία πηγή ηλεκτρονίων εκπέμπει ηλεκρόνια μερικά εκ τών οποίων περνούν από τις δύο οπές 1 καί 2 μεταλλικού ελάσματος Α. Ένα δεύτερο μεταλλικό έλασμα Β σταματά την ροή των ηλεκτρονίων. Εάν τοποθετηθεί ένας ανιχνευτής πριν από το δεύτερο μεταλλικό έλασμα, μπορεί να μετρηθεί η κατανομή των ηλεκτρονίων, η οποία δίδεται από τις καμπύλες (a) και (b).
Στό σχήμα (2) τοποθετείται ένας μηχανισμός Μ μετά το πρώτο μεταλλικό έλασμα για να «παρατηρεί» την ροή των ηλεκτρονίων, να παρατηρεί από ποια οπή (1 ή 2) του μεταλλικού ελάσματος πέρασε κάθε ηλεκτρόνιο. Στην περίπτωση αυτή (όταν
τα ηλεκτρόνια ευρίσκονται υπό παρατήρηση) η κατανομή των ηλεκτρονίων, η οποία δίδεται από τις καμπύλες (c) και (d), είναι τελείως διαφορετική. (The Feynman Lectures on Physics. Quantum Mechanics. Richard P. Feynman. Addison–Wesley Publishing Company. Σελίδες 1-4 και 1-7.)

paste25

ΣΧΗΜΑ (2)

Επειδή όμως τα σωματίδια συμπεριφέρονται διαφορετικά όταν τα παρατηρούν, σημαίνει πως δεν ξέρουμε πως συμπεριφέρονται όταν δεν τα παρατηρούν. Επί πλέον δεν ξέρουμε και εάν υπάρχουν, όταν δεν τα παρατηρεί κανείς. (Βλέπε Κβαντική Φυσική και Πραγματικότητα. John Gribbin. Σελιδα 216.)
Ο Τζων Γουίλερ του Πανεπιστημίου του Τέξας λέει για την επιστήμη του μικρό κοσμου, την Κβαντομηχανική: «Η Κβαντομηχανική μας ανάγκασε να λάβουμε σοβαρά υπ’ όψιν ότι ο παρατηρητής είναι αναγκαίος για την δημιουργία του Σύμπαντος όπως και το Σύμπαν είναι αναγκαίο για την δημιουργία του παρατηρητή.» (Βλέπε τα μυστήρια του Χώρου. John Gribbin. Σελίδα 236.)
Ο Μπράντον Κάρτερ του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ λέει: «Όσα παρατηρούμε στο Σύμπαν, υπόκεινται στις συνθήκες που τους επιβάλλει η παρουσία μας σαν παρατηρητές. Επίσης η θέση μας στο Σύμπαν μπορεί να μην είναι κεντρική, είναι όμως προνομιακή για να παρατηρούμε». (Βλέπε τα μυστήρια του Χώρου. John Gribbin. Σελίδα 234.)
Ο Αναξαγόρας 500 χρόνια π.χ. έθετε τον ανθρώπινο νου ή την ανθρώπινη συνείδηση σαν την «Τελική Αρχή». Υποστήριζε ότι ο κόσμος αποτελείται από στοιχεία, μικρότατα σωματίδια με ειδική ποιότητα. Ότι δεν υπάρχει γέννεση και φθορά. Και τέλος ότι τίποτα δεν θα υπήρχε εάν «μη ενεποίει αυτώ ο νούς κίνησιν, μηδέ διέκρινεν». (Βλέπε Προ-Σωκρατικοί Φιλόσοφοι. Τ.Δ.Π. Αρ. 58-59. Σελίδα 144.)
Και το 1789 ο Γάλλος χημικός Λαβουαζιέ δικαίωσε τον Αναξαγόρα για την μη ύπαρξη γέννεσης και φθοράς διατυπώνοντας τον νόμο διατηρήσεως της μάζας. Δηλαδή «τίποτα δεν δημιουργείται, τίποτα δεν καταστρέφεται, τα πάντα μετατρέπονται».
Το 1869 ο Ρώσσος Χημικός Μεντελέγεφ δικαίωσε τον Αναξαγόρα για τα μικρότατα σωματίδια με ειδική ποιότητα, δημοσιεύοντας ένα πίνακα κατάστασης των ατόμων της ύλης που ονομάστηκε «Περιοδικό σύστημα των στοιχείων». Και σύντομα θα δικαιωθεί και πάλι ο Αναξαγόρας για το ότι έθεσε τον Νούν ή την Συνείδηση σαν την «Τελική Αρχή». Διότι όλο και περισσότεροι Φυσικοί πιστεύουν ότι στις μελλοντικές θεωρίες για την ύλη, είναι απαραίτητο να συμπεριλάβουμε και την ανθρώπινη συνείδηση, αν θέλουμε να κατανοήσουμε πλήρως τα φυσικά φαινόμενα. (Βλέπε Κρίσιμη Καμπή. Fritjof Capra. Σελίδα 117.)
Πρίν από το 1929 όλοι πίστευαν ότι το Σύμπαν είναι στατικό και δεν μεταβάλλεται. Παρόλο που οι αρχικές εξισώσεις της θεωρίας της Σχετικότητος του Αινστάιν προέβλεπαν ότι το Σύμπαν θα έπρεπε είτε να διαστέλλεται είτε να συστέλλεται, ο ίδιος δεν τόλμησε να το πιστέψει. Έτσι πρόσθεσε ένα επί πλέον όρο στις εξισώσεις του, που τον ονόμασε «Κοσμολογική Σταθερά» διότι τον έκρινε αναγκαίο για να προβλέπεται ένα Στατικό Σύμπαν. (Βλέπε Δοκίμια Stephen Hawking. Σελίδα 68.)
Φαίνεται ότι μέχρι το 1929 δεν είχαν πάρει στα σοβαρά ούτε πίστευε κανείς τους Πυθαγορείους. Διότι ένα από τα Πυθαγόρεια Ρητά λέει: «Αεί ο Θεός ο Μέγας γεωμετρεί και οικοδομεί τα Σύμπαντα. Με την Πνοή, με τον Λόγο, με τον Διαβήτη και τον Γνώμονα». (3.14159…) Οι Πυθαγόρειοι πίστευαν ότι ο κόσμος, το Σύμπαν, συνεχώς εξελίσσεται. Και το 1929 ο Αμερικανός αστρονόμος Edwin Hubble τους εδικαίωσε. Παρατηρώντας μακρινούς γαλαξίες, απέδειξε ότι το Σύμπαν διαστέλλεται και εξελίσσεται. (Βλέπε Δοκίμια. Stephen Hawking. Σελίδα 56 και Το χρονικό του Χρόνου. Stephen Hawking. Σελίδα 77.)
Η Δημιουργία εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη, η οποία βασίζεται όμως στην ανθρώπινη παρατήρηση και συμμετοχή. Οι επιστήμονες δεν έχουν δώσει κάποια τελική ερμηνεία στο φαινόμενο που ο παρατηρητής επηρεάζει το σύστημα που παρατηρεί. Και αυτό διότι έχουν συνήθως την τάση να αποφεύγουν ερωτήματα που εμπίπτουν στο χώρο της μεταφυσικής ή της θεολογίας και όχι των θετικών επιστημών. Στην Παλαιά Διαθήκη και στο βιβλίο Γέννεση (Κεφ. Β’ Παρ. 7) διαβάζουμε:
… και έπλασε Κύριος ο Θεός τον άνθρωπον από χώματος εκ της γης. Και ενεφύσησεν εις αυτόν Πνοήν Ζωής….
Η Πνοή αυτή κάνει τον άνθρωπο να δημιουργεί. Ο άνθρωπος συμμετέχει στη δημιουργία του Σύμπαντος. Η εξέλιξη της δημιουργίας εξαρτάται κατά πολύ απο την ανθρώπινη συνείδηση. Ο Ντέηβιντ Μπόμ σε ένα βιβλίο του που δημοσίευσε το 1951 με θέμα την Κβαντομηχανική γράφει:
«Υπάρχουν ολοφάνερες ομοιότητες ανάμεσα στην δομή της ύλης και στη δομή του Νού. Η ανθρώπινη συνείδηση καθορίζει ως ένα μεγάλο βαθμό τις ιδιότητες των παρατηρουμένων φαινομένων». (Βλέπε Κρίσιμη Καμπή. Fritjof Capra. Σελίδα 105.)
Οι φιλόσοφοι στην πορεία τους προς την αναζήτηση και ανεύρεση της αλήθειας, πάντοτε κινούνται και πορεύονται παράλληλα προς το θείο σχέδιο της δημιουργίας, χωρίς να δημιουργούν εμπόδια εις αυτό. Επί πλέον είχαν πάντοτε συναίσθηση ότι η παρατήρηση είναι και συμμετοχή και δημιουργία. Όταν παρατηρούν τα φαινόμενα, συμμετέχουν και έχουν επίγνωση ότι δημιουργούν.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
(1). Lectures on Physics. Vol. III. R. Feyman.
(2). Δοκίμια. Stephen Hawking.
(3). Το ΤΑΟ και η Φυσικη. Fritjof Capra.
(4). Κρίσιμη Καμπη. Fritjof Capra.
(5). Κβαντική Φυσική και Πραγματικότητα. John Gribbin.
(6). Προ-Σωκρατικοί Φιλόσοφοι. Τ. Δ. Π. Αρ. 58-59.
(7). Τα μυστήρια του Χώρου. John Gribbin.
(8). Το χρονικό του Χρόνου. Stephen Hawking

Ο Παρασκευάς Λιβάνης είναι Φυσικός. Το κείμενο αναρτήθηκε στο www.pmfysikos.com

Back to top
Back to top